ludo i brzo

06 Nov, 2008

Venecija

— Autor oliva @ 11:17

VENECIJA Legenda kaže da se jednom prilikom jevanđelisti Marku javio Božji glasnik dok je šetao ostrvima lagune. Rečeno mu je da će na tom mestu biti podignut lep, ali i neobičan grad, koji će ga uzeti za svog zaštitnika. Tako je i bilo. Legenda dalje govori da su u Aleksandriji dva venecijanska trgovca ukrali telo svetitelja od Muhamedovih sledbenika i na svom brodu ga preneli do Venecije, kojom se tada ''prosu'' jak miris krina, koji se osećao danima. Tako su se reči božijeg glasnika ispunile a Venecija je dobila svog zaštitnika. Međutim, prava istorija Venecije počinje u 5. veku. Tada je pod naletima Langobarda i Huna stanovništvo severoistočne Italije bežeći sa kopna počelo naseljavati ostrva u jadranskoj laguni. Sve do danas održao se mit o svečanom osnivanju grada. Po tom verovanju, begunci iz Padove su 25. marta 413. god tačno u podne postavili kamen temeljac na mesto današnjeg Rialta, najpoznatijeg mosta, sa željom da stvore lep, neosvojiv i slobodan grad.

 Danas se Venecija nalazi udaljena četiri kilometra od kopna i dva kilometra od otvorenog mora, na 118 ostrva ispresecana sa 177 kanala. Ovaj grad nekada je bio centar Mletačke Republike i treći u Evropi po broju stanovnika. Početkom XX veka u njemu je živelo gotovo 400.000 stanovnika, 1951. godine u ovom prelepom gradu ostalo je manje od 175.000 ljudi, a danas čak manje od 60.000. Možda zbog svoje specifičnosti, Venecija se nikad nije uklopila u ritam življenja današnjih metropola. Živeti u Veneciji zapravo znači zaboraviti na komfor automobila, na autobuse, na gradsku vrevu, biti uvek spreman na česte poplave, guste magle, vlažnost i pešačenje.

 Glavna saobraćajnica grada, arterija Venecije je Kanal Grande koji grad deli na dva dela. Dugačak je 3750 m i u proseku širok 62 m. Sa obe njegove strane vide se predivne palate od kojih su najpoznatije Casa d'Oro, Casa Rezzonico i Palazzo Grassi. U blizini su i mnogobrojne crkve, ali i La Fenice i zgrada opere. Odavde se vide veliki hramovi umetnosti: galerija Akademije umetnosti (Accademia di Belle Arti), inače jedna od najvrednijih i najpoznatijih pinakoteka evropske umetnosti, zatim crkva Santa Maria della Salute - stoji kao čuvar uz ušće Kanala u lagunu i koja je jedno od najlepših svedočanstava gotičke epohe u Veneciji u čijoj unutrašnjosti se nalaze grobovi vladara i brojnih poznatih ličnosti Venecije, crkva svetih Đovanija i Paola koja se često naziva i venecijanski Panteon.

 Grad je do danas uspeo da sačuva tipografsku numeraciju ulica (koje se u Veneciji zovu kale, poprečne su ramo) koja datira iz 1171. godine kada je ceo grad podeljen u šest zona: tri sa jedne strane kanala i tri sa druge. Da bi se prešlo sa jedne strane na drugu, sagrađeno je preko 400 mostova. Pored mosta Rialto, najpoznatiji most u Veneciji je Ponte dei sospiri (most uzdaha) sagrađen u XVII veku da bi spojio Duždevu palatu sa novom zatvorskom zgradom. Tuda su posle izricanja presuda sprovođeni zatvorenici i sa tog mosta mogli su da vide lepotu i mir koji se pruža (poslednji put), tada bi im se obično otimao uzdah pa je odatle i poteklo to neobično ime mosta. Inače, zatvor je impozantan lavirint ćelija s obe strane kanala spojen hodnicima i stubištima. Najpoznatiji zatvorenik koji je pobegao iz tog dobro čuvanog zatvora 1756. godine je slavni Casanova, koji je pobegao preko krovova. Ti su zatvori bili u upotrebi sve do 1940. godine, a i danas se ovde mogu videti grafiti bivših zatvorenika.

 

 

Sem javnih parkova, Venecija iza svojih gotičkih, renesansnih i baroknih fasada krije prave zelene oaze, veoma bogate i neobično lepe vrtove kojih je u XVI veku bilo preko 500.

 

 

 

 

 Jedini pravi trg koji Venecija ima jeste trg Sv. Marka, jedinstveno urbanističko-arhitektonsko rešenje. Uobličio ga je u XVI veku Jakopo Sansovino. Na trgu, tačno preko puta bazilike, uzdiže se masivni renesansni zvonik sa čije platforme dve bronzane figure udarcem u zvono oktucavaju sat. Osim tačnog vremena, na tornju su prikazane mesečeve faze i kretanje Sunca kroz Zodijak. Na trgu se nalazi i mesto odakle se najlepše vidi celi grad i laguna. To je Campanile, 98,5 m visoki zvonik na čiji vrh se može stići i liftom. Taj nekadašnji svetionik koji je služio i kao osmatračnica i zatvor za mučenje, nakon urušavanja 1902. godine ponovo je izgrađen po uzoru na svog prethodnika iz XVI veka. Pet zvona s Campanile vekovima su se čula. Istočnu stranu trga zatvara crkva Sv.Marka posvećena zaštitniku grada u čijoj unutrašnjosti se čuva sarkofag sa svetim relikvijama. Povezana je sa Duždevom palatom a izgorela je u požaru 976. god. Ponovo je sagrađena 1063.god. po uzoru na baziliku Sv. Apostola u Konstantinopolju. Na glavnom ulazu u crkvu nalaze se bronzani konji iz doba Aleksandra Velikog doneti iz Carigrada. Budući da je služila kao i duždeva kapela, u njoj su se krunisali kraljevi, održavali su se pogrebi i procesije. Dekor je morao biti veličanstven s više od 4000 m2 mozaika i 500 antičkih stubova. Današnja crkva ima izgled grčkog krsta i pet kupola. Glavni arhitekta prikazan je iznad glavnog portala kako grize nokte frustriran zbog problema u izgradnji. U neposrednoj blizini ove crkve nalazi se biblioteka Sv. Marka, Arheološki muzej u kojem se, osim slika i skulptura čuvaju dokumenti i predmeti koji odlično ilustruju istoriju ovog grada. Ova građevina jasno svedoči o jakom istočnom uticaju u Veneciji.

 Posle crkve Svetog Marka, najpoznatija građevina Venecije je svakako Duždeva palata koja je vekovima bila središte venecijanskih poglavara: bila je službena rezidencija 120 duždeva koji su vodili Veneciju od 697.do 1797.godine. To je pravo oličenje moći i bogatstva u čijoj su arhitekturi pomešani orijentalni, gotički i renesansni detalji. Zidove ove palate i danas krase platna Ticijana, Tintoreta, Veroneza, Belinija. Pre pet vekova Julije Drugi je rekao ¨Veneciju bi trebalo stvoriti, ukoliko već ne bi postojala¨. Ona je jedinstvena, zavodljiva, misteriozna. U njoj su rođeni veliki moreplovac Marko Polo i najpoznatiji evropski avanturista Đakomo Kazanova, zatim poznati slikari Vivarini, Ticijan, Belini, Kanaleto. Svojom muzikom su je oživeli Gabrijelini, Tartini, Galupi, Albinoni. U bazilici Svetog Marka na božićnoj službi svirao je Antonio Vivaldi. Svoja remek dela u njoj su pisali Tomas Man (nemački nobelovac koji je napisao ''Smtr u Veneciji), američki nobelovac Ernest Hemingvej i Alesandro Manzoni. U njoj je živeo i Lord Bajron (poznat po svojoj ekscentričnosti, 1818. godine preplivao je čitavi kanal).

 

 Veneciju čine senke vekova istorije kulture koje su pomešane u uskim kanalima koje još uvek čuvaju memljiv miris lagune, u tajnim prolazima poznatim samo Venecijancima, u neobičnim radnjama sa najneobičnijim zanatima koji su se očuvali u ovom gradu. Ona se može smatrati jednom od kulturnih prestonica sveta. Posetiti je znači poći u susret prošlosti i to onom najlepšem i najvrednijem delu, te stoga nije ni čudo što su kroz vekove ali i danas umetnici i intelektualci, pesnici i filozofi dolazili u Veneciju u potrazi za inspiracijom, za odgovorima, ali i da uživaju u materijalnoj i duhovnoj raskoši koju krije ovaj grad: grad prelepih kulisa i karnevalskih maski, bogatih muzeja, palata, umjetničkih galerija, filmskih festivala, grad zlata, srebra, čipke, Muranovog stakla i gondola.

 Gondole su jedne od glavnih obeležla Venecije. Danas je najmanje onih koji imaju prave i otmene venecijanske gondole koje povezuju gradske kanale još od XI veka, a koje su današnju eleganciju dostigle tek krajem XIV. Dok ih je nekada bilo više od 10 000, danas ih ima tek oko 400. Iako na prvi pogled gondola ne deluje kao posebno složen plovni objekat, istina je sasvim drukčija. Osam različitih vrsta drveta potrebno je za celinu sastavljenu od 280 komada koji čine gondolu dugačku 11 m i široku 1,42 m. Zanimljivo je da usprkos jednostavnom izgledu, ona teži više od 350 kg i košta čak 25 000 evra. Današnja crna boja gondole rezultat je odluke Senata kojom se želelo spriječiti preterano razmetanje bogatstvom koje je moglo štetiti Republici. Danas se gondolama uglavnom voze turisti. Za vožnju gondolama važi i jedna legenda: ako se dvoje zaljubljenih, vozeći se u gondoli ispod Mosta uzdaha, poljube točno u podne, zauvek će se voleti.

 1929. godine Venecija je, zajedno sa lagunom, proglašena UNESCO-vom baštinom i već tada se odomaćio naziv Serenissima ili La Dominante čime se aludira na veliku snagu i mudrost grada koji je vekovima bio predvodnik trgovačke razmene između Evrope i Orijenta. Nažalost, Venecija polako, ali sigurno tone u vodu i pesak lagune. Njene predivne zgrade podignute na peščanom i nesigurnom tlu, na rešetkama napravljenim od balvana i drvenih stubova svakim su danom sve bliže tlu lagune. Stanovnici su očekivali da će potonuće biti zaustavljeno kada su fabrike iz Marghere prestale uzimati podzemne vode. No, najnovija istraživanja beleže i dalje podizanje površine mora zajedno sa ubrzanim sleganjem terena. Zanimljivo je kako su pravljeni temelji: milioni borovih stabala iz šuma s područja Mletačke Republike utisnuti su duboko u tvrdi sloj zemlje i blata gdje su se s vremenom bez kiseonika okamenili. Na njih su jedne na druge bile polegnute drvene daske i ploče od istarskog kamena koje su služile kao temelji građevine. I mnoge fasade kuća u neposrednoj blizini kanala oronule su zbog prodiranja vode i soli u njih. Za fasade u Veneciji postoje vrlo stroga pravila kojih se moraju svi pridržavati.


Komentari

  1. Meni je naj fascinantnija cinjenica vezana za Veneciju to da grad koji nije bio osvojen skoro 1500 godina uopste nema zidine.

    Autor Venecijaner — 27 Jan 2012, 13:29

  2. Savršen opis !

    Autor lady — 25 Jan 2012, 23:56

  3. Moja najveca zelj je da odem u Italiju.a i u Rim kao i u Veneciju.U skoli ucim italijavski jezik,strava su i jezik i italija.

    Autor Marta — 26 Sep 2011, 15:40

  4. Why do you use my picture (first one) without permission?

    Autor Ramas — 06 Okt 2009, 19:06

  5. vredi da se vidi prelepo je bila sam odusevljena nisam stgla sve da vidim zbog vremena ali otici cu sigurno jos koji put

    Autor danijela — 14 Maj 2009, 00:06

  6. Venecija je divna... ali samo za videti.

    Autor marinamet — 20 Nov 2008, 20:54

  7. Ekstra je grad,samo sve smrdi na ribu.

    Autor ndenic — 19 Nov 2008, 16:55

  8. Odličan tekst! Venecija je predivan grad. Pozdrav!

    Autor Alex — 17 Nov 2008, 15:50

  9. Vrhumski odradjeno, ostao sam bez komentara...

    Autor markomet — 13 Nov 2008, 17:40

  10. Jako lep grad,steta sto iz godine u godinu tone...

    Autor mstankovic — 12 Nov 2008, 22:47

  11. Lepa priča o predivnom gradu...Uzdahnuh, kao na mostu uzdaha...

    Autor sanjarenja56 — 06 Nov 2008, 15:05


Dodaj komentar

Dodaj komentar





Zapamti me